Có những người trong lòng yêu thương gia đình rất nhiều, nhưng lại hiếm khi nói một lời dịu dàng. Có người ngày ngày chăm lo từng bữa ăn, lo tiền bạc, công việc, tương lai của con cái, nhưng khi được hỏi: “Bố có yêu con không?”, lại chỉ cười và nghĩ rằng: “Tất cả những việc bố làm chẳng phải đã đủ để con hiểu rồi sao?”
Thật ra, yêu thương trong lòng và để người khác cảm nhận được yêu thương là hai điều không hoàn toàn giống nhau.
Tình yêu thương vốn không có hình dáng. Ta không thể cầm nó trên tay, đặt vào một chiếc hộp rồi trao cho người mình yêu. Người khác chỉ có thể biết ta yêu họ qua ánh mắt, lời nói, cử chỉ, sự quan tâm và những hành động cụ thể mà ta dành cho họ mỗi ngày.
Có thể trong lòng bạn có một trăm phần yêu thương, nhưng nếu không có một lời nói, một cái ôm, một ánh mắt dịu dàng hay một hành động đủ để người kia cảm nhận, thì đôi khi họ vẫn phải tự hỏi: “Mình có thực sự quan trọng với người ấy không?”
Bởi dù thân thiết đến đâu, không ai có thể tự nhiên đọc được hết lòng người khác. Người bên cạnh bạn không phải là bạn. Họ không biết những điều bạn nghĩ nếu bạn chưa từng nói ra, cũng không thể nhìn thấy những yêu thương bạn đang cất rất sâu trong lòng.
Yêu thương càng chân thành, càng cần được biểu hiện
Chúng ta thường rất dễ nói ra khi tức giận, thất vọng hay trách móc, nhưng lại ngại nói những lời yêu thương.
“Người nhà với nhau, cần gì phải nói?”
“Chắc họ biết mình thương họ.”
“Tôi vốn không quen thể hiện tình cảm.”
Những suy nghĩ ấy nghe có vẻ hợp lý, nhưng đôi khi chính chúng lại khiến những người thương nhau ngày càng xa nhau trong im lặng.
Tình yêu thương không được biểu hiện giống như một hạt giống nằm mãi dưới lòng đất. Nó có thể chứa đựng cả một mầm sống, nhưng nếu không được tưới nước, không được đón ánh sáng, sẽ chẳng thể nảy mầm thành một khu vườn đẹp.
Một người mẹ có thể rất thương con, nhưng nếu phần lớn những gì con nghe được mỗi ngày chỉ là “Nhanh lên!”, “Sao con lại làm thế?”, “Mẹ đã bảo bao nhiêu lần rồi?”, thì điều đọng lại trong con chưa chắc là tình yêu của mẹ. Có thể con chỉ nhớ cảm giác mình luôn bị thúc giục, bị sửa sai, hoặc chưa bao giờ làm đủ tốt.
Cũng vậy, một người chồng có thể miệt mài làm việc để chăm lo cho gia đình, một người vợ có thể thức khuya dậy sớm vun vén từng việc nhỏ. Những điều ấy đều có thể bắt đầu từ tình yêu, nhưng tình yêu cần được truyền đi bằng một cách mà người nhận có thể cảm thấy được.
Đôi khi, chỉ một câu “Hôm nay em vất vả rồi”, một lời “Cảm ơn mẹ”, một cái ôm khi con trở về nhà hay một ánh mắt trìu mến cũng đủ khiến một ngày dài trở nên nhẹ đi rất nhiều.
Không phải cứ xuất phát từ yêu thương thì cách làm nào cũng đúng
Có một điều rất đáng suy nghĩ: ý định yêu thương và cách thể hiện yêu thương không phải lúc nào cũng giống nhau về kết quả.
Cha mẹ mua cho con thật nhiều thứ vì sợ con thiếu thốn, nhưng lại làm thay con mọi việc vì nghĩ rằng con còn nhỏ. Cha mẹ liên tục nhắc nhở vì sợ con quên, kiểm soát vì sợ con mắc sai lầm, bao che vì không muốn con chịu tổn thương.
Tất cả đều có thể bắt đầu từ một tấm lòng thương con.
Nhưng nếu tình yêu thương khiến một đứa trẻ không có cơ hội tự lựa chọn, tự chịu trách nhiệm, tự sửa sai và trưởng thành, thì cách yêu ấy có thể vô tình lấy đi của con những điều mà con cần có để bước vào cuộc sống.
Ngược lại, có người cho rằng mình đang “thẳng thắn vì muốn tốt cho nhau”, nhưng lại dùng những lời so sánh, chỉ trích, chê bai để buộc người kia thay đổi. Có người nói: “Vì bố mẹ thương con nên mới nói như vậy”, nhưng lời nói ấy lại khiến đứa trẻ cảm thấy mình không được tôn trọng.
Vì thế, yêu thương đúng cách không chỉ hỏi “Mình có thương họ không?”, mà còn cần hỏi “Cách mình đang thương có thật sự tốt cho họ không?”
Hãy yêu theo cách người kia có thể cảm nhận
Có một câu chuyện ngụ ngôn rất giản dị về một con bò và một con sư tử yêu nhau. Bò trao cho sư tử những thứ mình cho là ngon nhất, còn sư tử cũng trao lại cho bò thứ mà mình trân trọng nhất. Nhưng điều mỗi bên nhận được lại không phải điều bên kia cần.
Câu chuyện ấy có thể khiến chúng ta bật cười, nhưng nếu nhìn kỹ, nó lại rất giống nhiều mối quan hệ trong gia đình.
Chúng ta thường trao yêu thương theo cách mà chính mình muốn được yêu thương.
Một người nghĩ rằng kiếm thật nhiều tiền là yêu thương. Người khác lại cần một cuộc trò chuyện. Một người nghĩ rằng mua quà là quan tâm. Người kia chỉ mong có thêm một buổi tối được ngồi cạnh nhau. Một người liên tục đưa ra lời khuyên vì muốn giúp đỡ, trong khi người đối diện lúc ấy chỉ cần được lắng nghe.
Không phải món quà không có giá trị. Không phải lời khuyên không tốt. Chỉ là tình yêu thương sẽ trọn vẹn hơn khi nó chạm đúng vào nhu cầu của người nhận.
Bởi vậy, thay vì chỉ hỏi: “Tôi đã làm rất nhiều cho họ, tại sao họ vẫn không cảm nhận được?”, hãy thử hỏi một câu khác:
“Điều gì khiến người ấy cảm thấy mình được yêu thương?”
Có thể là một bữa cơm được chờ nhau. Có thể là một cuộc trò chuyện không bị điện thoại chen vào. Có thể là một lời động viên trước khi con bước vào kỳ thi. Có thể là việc cha mẹ tin tưởng giao cho con một việc vừa sức. Cũng có thể chỉ đơn giản là khi người thân kể chuyện, ta chịu ngồi xuống và lắng nghe đến cuối.
Hiểu cách người khác đón nhận tình yêu cũng chính là một cách yêu thương.
Hãy nói để người thân biết họ quan trọng với mình
Có những câu nói tưởng như rất nhỏ nhưng lại có sức ở lại rất lâu trong lòng một người.
“Cảm ơn con.”
“Bố mẹ rất vui vì có con.”
“Hôm nay mẹ vất vả rồi.”
“Bố tin con có thể làm được.”
“Con làm chưa tốt lần này cũng không sao, mình cùng xem lại nhé.”
“Xin lỗi vì lúc nãy bố đã nóng giận.”
“Tôi biết bạn đã cố gắng rất nhiều.”
Những lời ấy không làm gia đình trở nên sến súa. Trái lại, đó là cách chúng ta cho người thân một bằng chứng rằng họ được nhìn thấy, được trân trọng và được yêu thương.
Đặc biệt với trẻ nhỏ, tình yêu thương không chỉ nằm trong lời nói. Một đứa trẻ cần được nghe lời yêu thương, nhưng cũng cần được cảm nhận qua sự hiện diện, ánh mắt, cái ôm, thời gian chơi cùng cha mẹ, sự lắng nghe và những khoảnh khắc được cha mẹ thật sự ở bên.
Có khi con không cần một món đồ mới. Con chỉ cần mẹ đặt điện thoại xuống.
Có khi con không cần một bài giảng dài. Con chỉ cần bố ngồi cạnh và hỏi: “Hôm nay con thấy thế nào?”
Có khi người bạn đời không cần một giải pháp. Họ chỉ cần biết rằng sau một ngày mệt mỏi, vẫn có một người sẵn lòng lắng nghe mình.
Tình yêu thương cần sự nhất quán
Một đứa trẻ sẽ khó cảm thấy an toàn nếu hôm nay cha mẹ ôm con khi con làm tốt, nhưng ngày mai lại lạnh nhạt khi con mắc lỗi.
Một người vợ sẽ khó cảm nhận được sự yêu thương nếu chồng chỉ dịu dàng khi mọi việc diễn ra đúng ý mình.
Một người chồng cũng sẽ khó cảm thấy được trân trọng nếu những nỗ lực của anh chỉ được nhìn thấy khi anh làm đúng điều người kia mong muốn.
Tình yêu thương lành mạnh không nên trở thành phần thưởng cho sự vâng lời.
Điều đó không có nghĩa là chúng ta phải đồng tình với mọi hành vi. Yêu thương vẫn cần có nguyên tắc, giới hạn và trách nhiệm. Cha mẹ có thể không chấp nhận việc con làm sai nhưng vẫn cho con biết rằng con được yêu thương. Vợ chồng có thể bất đồng nhưng vẫn giữ sự tôn trọng. Người thân có thể góp ý cho nhau mà không cần làm tổn thương phẩm giá của nhau.
Khi một người biết rằng “Dù hôm nay tôi chưa tốt, mối quan hệ này vẫn không biến mất”, họ sẽ có một nền tảng an toàn để nhìn lại mình, sửa đổi và trưởng thành.
Đừng chỉ yêu theo cách mình quen
Mỗi người bước vào gia đình với một “ngôn ngữ yêu thương” khác nhau.
Có người lớn lên trong một gia đình thường xuyên nói lời yêu thương nên họ dễ dàng nói “Con yêu mẹ”, “Anh thương em”. Nhưng cũng có người từ nhỏ chưa từng nghe những câu như vậy, nên dù trong lòng rất thương, họ vẫn vụng về khi biểu đạt.
Có người biết quan tâm bằng hành động. Có người lại cần lời nói. Có người thích được ôm. Có người cần được tôn trọng không gian riêng. Có người cảm thấy hạnh phúc khi được dành thời gian bên nhau.
Sự khác biệt ấy không có nghĩa là ai yêu nhiều hơn ai.
Đôi khi, người bên cạnh chưa biết cách yêu theo cách ta mong muốn, nhưng điều đó không có nghĩa họ không yêu. Có thể họ chỉ đang dùng thứ ngôn ngữ mà họ đã học được từ chính gia đình mình.
Vì thế, thay vì vội kết luận: “Anh ấy không quan tâm tôi”, “Con chẳng bao giờ hiểu mẹ”, hãy thử quan sát và trò chuyện.
“Điều gì khiến con cảm thấy bố mẹ đang yêu con?”
“Khi em mệt, điều gì khiến em cảm thấy được anh quan tâm nhất?”
“Bố mẹ làm điều gì khiến con thấy vui và được tôn trọng?”
Đôi khi, một câu hỏi chân thành có thể giúp chúng ta biết về người thân nhiều hơn rất nhiều năm sống cạnh nhau.
Yêu thương là một việc cần được thực hành mỗi ngày
Tình yêu thương không chỉ là một cảm xúc đẹp nằm trong lòng. Tình yêu thương là điều chúng ta lựa chọn thực hiện qua từng việc nhỏ.
Là khi biết nói cảm ơn thay vì xem sự hy sinh của người thân là điều hiển nhiên.
Là khi biết xin lỗi thay vì cố chứng minh mình đúng.
Là khi con thất bại, cha mẹ không vội nói: “Bố mẹ đã bảo rồi.”
Là khi người bạn đời mệt mỏi, ta không lập tức phán xét mà trước hết hỏi: “Hôm nay em có ổn không?”
Là khi cha mẹ già đi, ta vẫn kiên nhẫn nghe một câu chuyện đã được kể nhiều lần.
Là khi cả nhà ngồi bên nhau, mỗi người chịu đặt những thiết bị trong tay xuống để thật sự nhìn vào mắt nhau.
Những điều rất nhỏ ấy, khi được lặp lại đủ lâu, sẽ trở thành văn hóa của một gia đình.
Và có lẽ, đó mới là thứ trẻ em nhớ lâu nhất khi trưởng thành: không phải gia đình đã mua cho mình bao nhiêu thứ, mà là mình đã từng được yêu thương như thế nào.
Nếu yêu thương, hãy để người mình thương cảm nhận được
Thời gian không đứng yên để chờ chúng ta một ngày nào đó mới nói lời yêu thương.
Một đứa trẻ rồi sẽ lớn. Một người cha, người mẹ rồi sẽ già. Một ngày nào đó, những bữa cơm đủ mặt sẽ trở nên khó khăn hơn, những cái ôm tưởng như luôn có thể trao bất cứ lúc nào lại trở thành điều ta chỉ có thể nhớ về.
Vì vậy, đừng để tình yêu thương chỉ nằm trong lòng.
Hãy nói khi còn có thể nói. Hãy ôm khi còn có thể ôm. Hãy cảm ơn khi vẫn còn người để cảm ơn. Hãy xin lỗi trước khi khoảng cách trở nên quá dài. Và hãy học cách yêu người bên cạnh theo cách khiến họ thực sự cảm thấy mình được yêu.
Bởi sau cùng, tình yêu thương không chỉ được đo bằng việc ta đã cho đi bao nhiêu, mà còn bằng việc người nhận đã cảm thấy ấm áp đến nhường nào.
Một gia đình hạnh phúc không phải là nơi mọi người luôn nói những lời hoàn hảo, mà là nơi tình yêu thương được nhìn thấy trong từng ánh mắt, được nghe thấy trong từng lời nói và được cảm nhận qua những việc làm rất đỗi bình thường mỗi ngày.
Yêu thương không cần một dịp đặc biệt.
Nếu được trao đi đúng cách, chính mỗi ngày bình thường cũng có thể trở thành một ngày đáng nhớ.