Vì là gia đình nên không sao?

Đừng để sự thân thuộc trở thành lý do khiến ta làm tổn thương người mình yêu thương nhất.

Gia đình là nơi chúng ta được trở về sau những mệt mỏi của cuộc sống, là nơi ta có thể tháo bỏ những lớp phòng vệ và được là chính mình. Nhưng cũng chính vì quá thân thuộc nên đôi khi chúng ta lại vô tình cho phép bản thân dễ dãi với người nhà hơn với bất kỳ ai khác.

Ra ngoài, ta biết nói “cảm ơn”, biết giữ lời hứa, biết lựa lời khi góp ý, biết xin lỗi khi làm ai đó buồn. Nhưng khi trở về nhà, đôi khi chỉ vì một chuyện nhỏ mà ta cau có, quát lên, nói những lời nặng nề rồi tự nhủ: “Người nhà cả mà, có gì đâu.”

Thật ra, “vì là gia đình” không phải là lý do để chúng ta được phép cư xử tùy tiện. Ngược lại, bởi họ là những người yêu thương ta sâu sắc nhất, nên càng cần được đối xử bằng sự tử tế, trân trọng và chân thành.

1. Vì là gia đình nên không cần nói cũng hiểu?

Có những người luôn mong người thân phải tự hiểu mình.

“Là vợ chồng bao nhiêu năm rồi, chẳng lẽ anh không hiểu em?”
“Là mẹ con mà, sao mẹ không hiểu con?”
“Con không nói thì mẹ cũng phải biết chứ!”

Đằng sau những lời trách móc ấy thường là một mong muốn được thấu hiểu. Nhưng chúng ta quên mất rằng, dù yêu nhau đến đâu, không ai có khả năng nhìn thấy hoàn toàn những gì đang diễn ra trong lòng người khác.

Có thể người vợ đang buồn nhưng lại im lặng vì nghĩ chồng sẽ nhận ra. Người chồng đi làm về mệt nhưng không nói vì nghĩ vợ sẽ hiểu. Một đứa trẻ gặp chuyện ở trường nhưng không kể vì sợ bố mẹ trách mắng. Cứ thế, mỗi người chờ người kia chủ động hiểu mình, rồi thất vọng khi điều đó không xảy ra.

Thay vì chờ người thân đoán được lòng mình, hãy tập nói ra điều mình cảm thấy.

Một câu “Hôm nay em hơi mệt, em muốn anh ở bên em một chút” đôi khi có sức mạnh hơn rất nhiều so với cả buổi tối im lặng chờ người kia nhận ra.

Một đứa trẻ nói “Con sợ mẹ mắng nên con chưa dám kể” cũng đáng được lắng nghe hơn là bị trách rằng “Có chuyện gì mà cũng không biết nói với bố mẹ.”

Gia đình không phải nơi không cần lời nói. Gia đình là nơi những lời nói chân thành được đón nhận bằng tình yêu thương.

2. Vì là gia đình nên sẽ luôn hiểu cho mình?

Có một điều rất lạ trong cách chúng ta đối xử với người thân: càng thân, chúng ta càng dễ đòi hỏi họ phải bao dung với mình.

Ngoài xã hội, ta có thể kiên nhẫn nghe một người đồng nghiệp giải thích. Một người bạn lỡ hẹn, ta còn hỏi: “Có chuyện gì xảy ra vậy?” Nhưng người thân chỉ cần làm điều trái ý một chút, chúng ta đã vội nói:

“Lúc nào anh cũng thế!”
“Mẹ có bao giờ hiểu con đâu!”
“Con cái trong nhà mà cũng không biết điều!”

Đôi khi chúng ta dành phiên bản tốt nhất của mình cho người ngoài, còn sự mệt mỏi, cáu gắt và thiếu kiên nhẫn lại để dành cho những người ở nhà.

Nhưng hãy thử đổi vị trí.

Nếu người thân cũng đối xử với ta giống hệt cách ta đang đối xử với họ, liệu ta có thấy dễ chịu không?

Nếu một người chồng có thể nhẹ nhàng với đồng nghiệp nhưng thường xuyên cộc cằn với vợ, người vợ sẽ cảm thấy thế nào? Nếu một người mẹ luôn dịu dàng với khách nhưng về nhà lại chỉ toàn trách móc con, đứa trẻ sẽ dần nghĩ gì về mẹ?

Thân thuộc không làm cho tổn thương biến mất. Nhiều khi, chính vì tin tưởng và yêu thương nên một lời nói từ người nhà lại có sức nặng hơn rất nhiều.

Bởi vậy, hãy mang sự tử tế mình dành cho người ngoài về chính ngôi nhà của mình.

3. Vì là gia đình nên lời gì cũng có thể nói?

Có những câu nói chỉ mất vài giây để thốt ra nhưng người nghe có thể mất rất lâu mới quên được.

“Cái này mà cũng không biết?”
“Con làm gì cũng chẳng nên hồn.”
“Tại em nên mọi chuyện mới thành ra thế này.”
“Giảm cân đi!”
“Anh lúc nào chẳng như vậy!”

Người nói có thể nghĩ đó chỉ là một câu đùa, một lời góp ý, thậm chí là nói vì muốn tốt cho người thân. Nhưng ý định của người nói không phải lúc nào cũng giống với cảm nhận của người nghe.

Đặc biệt với trẻ nhỏ, lời nói của cha mẹ không đơn thuần là lời nói. Nó có thể dần trở thành cách đứa trẻ nhìn nhận chính mình.

Một đứa trẻ thường xuyên nghe “Con vụng về quá” có thể bắt đầu tin rằng mình thật sự vụng về. Một đứa trẻ thường xuyên bị phủ nhận cảm xúc có thể học cách im lặng thay vì chia sẻ. Và một đứa trẻ nhiều lần tìm đến cha mẹ nhưng chỉ nhận lại sự trách móc, rồi sẽ có ngày không còn muốn kể chuyện nữa.

Vì vậy, trước khi nói một câu nào đó với người thân, hãy tự hỏi:

“Nếu câu này được nói với mình, mình sẽ cảm thấy thế nào?”

Không phải lời nào nghĩ trong đầu cũng cần nói ra. Yêu thương không chỉ là nói những điều tốt đẹp, mà còn là biết giữ lại những lời có thể làm người mình yêu thương đau lòng.

4. Vì là gia đình nên lịch sự làm gì?

Có người bước vào một cuộc họp thì chỉnh lại áo quần, nói chuyện nhẹ nhàng, đúng giờ, biết cảm ơn và xin lỗi. Nhưng về nhà lại có thể gọi người thân bằng giọng cáu gắt, thất hứa mà không giải thích, nhờ vả mà không một lời cảm ơn.

Chúng ta thường nghĩ: “Người nhà mà, cần gì khách sáo.”

Nhưng lễ phép không phải để dành cho người xa lạ. Lễ phép trước hết là sự tôn trọng dành cho người gần gũi nhất.

Một người chồng biết nói “Cảm ơn em vì hôm nay đã vất vả”.
Một người vợ biết nói “Em xin lỗi vì lúc nãy đã nóng giận.”
Một người con biết nói “Con cảm ơn mẹ.”
Một người cha biết nói “Bố xin lỗi vì đã hiểu nhầm con.”

Những câu nói ấy chẳng làm tình thân trở nên xa cách. Ngược lại, chúng khiến người trong nhà cảm nhận được rằng mình vẫn được nhìn thấy, được trân trọng và được yêu thương.

Gia đình càng thân, càng cần được trân trọng

Chúng ta thường nghĩ rằng gia đình là nơi mình có thể trở về mà không cần phải cố gắng.

Nhưng một mái nhà hạnh phúc không tự nhiên mà có. Nó được tạo nên từ rất nhiều lần nhường một câu, nói nhẹ một lời, lắng nghe thêm một chút, kiên nhẫn thêm một chút và đặt mình vào vị trí của người bên cạnh.

Đừng đợi đến khi người thân im lặng mới nhận ra họ đã tổn thương. Đừng đợi đến khi con không còn muốn kể chuyện mới hiểu rằng trước đây mình đã nói quá nhiều mà lắng nghe quá ít. Đừng đợi đến khi vợ chồng trở nên xa cách mới bắt đầu học cách trò chuyện.

Vì là gia đình, hãy nói lời yêu thương nhiều hơn.
Vì là gia đình, hãy biết cảm ơn và xin lỗi.
Vì là gia đình, hãy giữ lời mình nói ra.
Vì là gia đình, đừng trút những tổn thương của mình lên người khác.
Vì là gia đình, càng thân thuộc càng phải biết giữ gìn.

Bởi cuối cùng, điều làm nên một gia đình hạnh phúc không phải là trong nhà chưa từng có bất đồng, cũng không phải mọi người lúc nào cũng hiểu nhau hoàn toàn.

Mà là sau mỗi lần hiểu lầm, vẫn có người chịu bước lại gần.
Sau mỗi lần nóng giận, vẫn có người biết nói lời xin lỗi.
Sau những khác biệt, vẫn có người chọn lắng nghe thay vì quay lưng.

Và sau tất cả, mỗi người đều hiểu một điều:

Gia đình không phải nơi chúng ta được phép làm tổn thương nhau vì biết rằng mình sẽ được tha thứ. Gia đình là nơi chúng ta càng được yêu thương thì càng muốn trở thành người tử tế hơn.

Vì là gia đình — nên không phải “không sao”.
Mà vì là gia đình — nên càng phải thương nhau cho đúng cách.